Tại Kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Quốc hội, trong đó quy định về việc thành lập ủy ban Tư pháp của Quốc hội.
Nhiệm vụ chủ yếu của ủy ban Tư pháp là thẩm tra dự án luật, dự án pháp lệnh về hình sự, tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, thi hành án, bổ trợ tư pháp, tổ chức bộ máy của các cơ quan tư pháp và các dự án khác do Quốc hội, ủy ban Thường vụ Quốc hội giao. Thẩm tra các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm, công tác thi hành án; thẩm tra các báo cáo công tác của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; chủ trì thẩm tra báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng. Giám sát việc thực hiện luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của ủy ban Thường vụ Quốc hội; giám sát hoạt động của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trong việc điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, bổ trợ tư pháp. Giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, văn bản quy phạm pháp luật liên tịch giữa các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở Trung ương hoặc giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền với cơ quan Trung ương của tổ chức chính trị - xã hội thuộc lĩnh vực ủy ban phụ trách. Giám sát việc phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng. Kiến nghị các vấn đề liên quan đến tổ chức, hoạt động của các cơ quan hữu quan và các vấn đề về hình sự, tố tụng hình sự, tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, thi hành án, bổ trợ tư pháp, tổ chức bộ máy của các cơ quan tư pháp. Giám sát việc giải quyết kiến nghị, khiếu nại, tố cáo thuộc lĩnh vực
ủy ban Tư pháp phụ trách.
Tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XII (ngày 28/7/2007), Quốc hội đã bầu ủy ban Tư pháp gồm 34 thành viên, trong đó có Chủ nhiệm, 04 Phó Chủ nhiệm, 03 ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ở Trung ương, 06 ủy viên là đại biểu Quốc hội chuyên trách ở địa phương và 20 ủy viên là đại biểu Quốc hội kiêm nhiệm. ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết thành lập Thường trực ủy ban Tư pháp gồm Chủ nhiệm ủy ban, các Phó Chủ nhiệm ủy ban và các ủy viên hoạt động chuyên trách ở Trung ương.
​